Yeni Evim Adabükü | ASIRLIK HALILARIN DİYARI, ETRİM KÖYÜ
16318
post-template-default,single,single-post,postid-16318,single-format-video,ajax_fade,page_not_loaded,,side_area_uncovered_from_content,qode-theme-ver-10.1.2,wpb-js-composer js-comp-ver-5.1,vc_responsive
 

ASIRLIK HALILARIN DİYARI, ETRİM KÖYÜ

ASIRLIK HALILARIN DİYARI, ETRİM KÖYÜ

Dokunan her bir halının hikâyesi, söyleyecek bir sözü, her bir motifin bir anlamı vardır. Dünyanın dört bir köşesinden ‘koleksiyonerler’ bu hikâyelerin peşine düşüp, ‘o’ halıyı ararlar.  Bodrum’un en önemli, kadim ve geleneksel zanaatlarının başında da, Bodrum çevresindeki Yörük köylerinde doğal kökboyası ile yapılan ‘halıcılık’ zanaatı gelir. Bu köylerin en özeli ve en bilineni de Pınarlı Belen Yörüklerinin kurduğu ve Yörük kültürünün yaşatıldığı Etrim Köyü.

Mumcular’a bağlı bu köyde insanlar günümüzde ‘halı dokuyarak’ geçimini sağlıyor. Üstelik kendi boyalarını imal ederek, kendi motiflerini çizerek yapıyorlar bu işi. Bu köylüler için halı zanaatının yeri ve önemi çok büyük ve duygusal bir anlam taşıyor. Çünkü bu köyde halı dokuyan kadınlar dokudukları halılardan elde ettikleri kazanç ile çocuklarını okutuyor. Bu köyde yaşayan kadınlar çeyizlerini de yine bu halılar sayesinde hazırlıyor.

Sadece halıların hikâyelerini dinlemeye gelenler bile var Etrim Köyü’ne. Örneğin, ‘Ada Milası’ Rodos’tan Bodrum Karaova bölgesine sürgün edilen bir Türk’ün dokuduğu halıdır. Gerçek Ada Milas’ının ortasında bir göl motifi vardır. Biraz o taraftan, biraz bu taraftan esinlenerek dokunmuştur. Bir diğerinin ismi ‘Tahtacı Milas’ı ve Alevi kültüründe dokunmuş bir halıdır. Güzel bir av sahnesi, aşk bahçesi, hayat ağacı motiflerinin hepsi bu halıda yer alır.  

Yerli ve yabancı turistlerin yanı sıra, pek çok ünlü isimlerin de yolu düşüyor bu şirin Bodrum köyüne… Ünlü aktör Micheal Douglas bu ünlülerin en bilineni. Gelenler önce muhteşem bir köy kahvaltısının keyfini yaşıyor, sonra da bu büyüleyici masal diyarına girerek, halı ve kilimlerin arasında kayboluyor.

Güzeller güzeli el emeği göz nuru Etrim halılarını bu kadar güzel, değerli ve özel kılan halıların yapımında kullanılan yün seçimi ve elbette kökboyaları. Mayıs ayında koyunların yünü alınır. Sebebi ise kış boyunca bir koyun beslenmesinden sonra yününe gücünü verir ve yün yağlı hale gelir ve parlaklaşır. Asırlar geçmesine rağmen halının kalitesini veren ilk şey budur.

Yıkanan yünler liflerinden ayrılması için iki elle tarakta taranır. Daha da kabarsın diye… Güzelce taranan yünler daha sonra ipe dönüştürülür. Etrim Yörükleri halılarında çok fazla renk kullanmazlar. Lacivert (gök rengi), kırmızı (al), sarı (safran), kahverengi (narınç) ve beyaz (ak). Bu beş renkten dokunur halı. Kaynayan kazana yaylalardan gelen otlar konulur. Al renge kırmızılığı veren Yörüklerin yaylasından gelen, dağlardan toplanan safran ve sarı kız otları. Rengi verecek olan bitki ve ipler su dolu kazana atılmadan önce boyanın kalıcı olması, renginin solmaması için karışıma dağ kekiği de eklenir. Böylece halı rengi solmadan 150-200 yıl kadar yaşayabilir. Kazandaki ipler devamlı karıştırılıp kontrol edilir. Eğer ipler istenen rengi almamışsa tekrar kaynatılır. Narınç denilen kahverengi ise, kırmızı renk suya ceviz kabuğu ve meşe palamudu atılarak elde edilir.

Parlak kırmızıyı, parlak laciverti elde etmek görüldüğü kadar kolay değildir. Bu formülün sırrını yalnızca Yörük kadını bilir ve nesilden nesile Yörük kadınları kendi aralarında bu formülü aktarır. Yörükler deyişlerine göre bu formül erkek çocuğa bilerek öğretilmez. Çünkü er kişi dışarıda çok gezer, şaşar ve zayıf bir anında bir başkasına söyler diye.

Etrim Köyü halılarının –her geleneksel halı ve kilimlerde olduğu gibi– en önemli özelliği de renklerinin orijinalliğinden dolayı benzerinin yapılması ihtimalinin olmaması. Doğal yollarla üretildiğinden dolayı sağlıklı, uzun ömürlü, yıllandıkça güzelleşen yapısı bu halıların değerine değer katan en önemli faktör. Bir diğer faktör ise halıların her birinde harcanan emek ve sabır. Santimetre karede 16, metrekarede 160.000 düğüm yaklaşık 3 ay süren bir emek ile ilmek ilmek işleniyor ve her bir motif, her bir düğümde hayat buluyor.

Şehirleşen birçok köyün aksine hala doğal ve güzel kalabilmiş, kimlik sahibi bir köy olan Etrim’de zeytin ağaçlarının arasında zengin bir köy kahvaltısı yapabilir, çam ağaçlarının arasında doğa yürüyüşü yapabilir, birbirinden değerli halıların hikâyelerini halı dokuyanların ağzından dinleyebilir ve hatta halı dokuma atölyelerine katılabilirsiniz.

Etrim’e Nasıl Gidilir?

Fabay Adabükü Evleri’ne ve Bodrum’a 25 km mesafede olan Etrim’e birçok farklı yoldan ulaşılabilirsiniz. Eski İzmir yolu üstünden veya Bodrum Mumcular yolu üzerinden gidilebilir. Köy, Yalıçiftlik plajına da 10 km uzaklıkta yer alıyor. Gitmişken bir de sahil keyfi yaşamanızı tavsiye ederiz.

 


KAYNAKLAR

  • http://www.bodrumageldik.com/mobil/hdetay.php?newsid=35596
  • http://www.neyapsak.biz/etrimde-hali-mi-dokuyalim-geleneklere-dalalim/
  • http://www.favorilezzetler.com/yazar/Doga-ve-Tadin-Bulustugu-yer-Etrim-Doga-Restaurant/514

Post A Comment